ਕੰਨਾ Kaⁿnaa (ਾ)

ਕੰਨਾ:- ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਈਨ ਬ੍ਰੈਕਟ ’ਚ ਹੈ (ਾ), ਕੰਨਾ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ੯੦ ਡਿਗਰੀ ਸਿੱਧਾ ਅੱਖਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਔਂਦਾ ਹੈ। ਦੀਰਘ ਭਾਵ ਵੱਡੀ ਲੰਬੀ ਲਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਅੱਡ ਕੇ ਲੰਬਾ ਹੀ ਬੋਲਣਾ, ਮੂੰਹ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਊੜੇ ਈੜੀ ਨੂੰ ਕੰਨਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਆ ਸਾ ਹਾ ਅੱਗੇ ੜਾੜੇ ਤੱਕ, ਤੇਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨਾ ਲਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਕੰਨਾ ਕਹਾਉ। ਬੱਚੇ ਮੂੰਹ ਅੱਡ ਕੇ ਕੰਨਾ ਬੋਲਦਿਆਂ ਤੇਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਨਾ ਲਾ ਕੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਲਿਖਣ। ਕੰਨੇ ਨਾਲ, ਲਗਾਖਰ ਬਿੰਦੀ (ਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Kaⁿnaa:- The sign of kaⁿnaa is in the brackets (ਾ), kaⁿnaa comes at a 90-degree angle downwards until you reach half of the length of the letter it is attached to. Understand kaⁿnaa as a deeragh (long) lag and pronounce it for a long duration by opening your mouth downwards; do not open your mouth sideways. Kaⁿnaa is never attached to ੳ and ੲ. From ਆ ਸਾ ਹਾ until ੜਾੜੇ, Pronounce the 33 letters with kaⁿnaa and make your children repeat them again and again. While saying kaⁿnaa by opening their mouth downwards, children should add a kaⁿnaa to the 33 letters and write them again and again. The lagaakhar beⁿdee (ਂ) is used with kaⁿnaa.

ਆ ਸਾ ਹਾ। ਕਾ ਖਾ ਗਾ ਘਾ ਙਾ। ਚਾ ਛਾ ਜਾ ਝਾ ਞਾ।

ਟਾ ਠਾ ਡਾ ਢਾ ਣਾ। ਤਾ ਥਾ ਦਾ ਧਾ ਨਾ।

ਪਾ ਫਾ ਬਾ ਭਾ ਮਾ। ਯਾ ਰਾ ਲਾ ਵਾ ੜਾ।

ਆਂ ਸਾਂ ਹਾਂ। ਕਾਂ ਖਾਂ ਗਾਂ ਘਾਂ ਙਾਂ। ਚਾਂ ਛਾਂ ਜਾਂ ਝਾਂ ਞਾਂ। ਟਾਂ ਠਾਂ ਡਾਂ ਢਾਂ ਣਾਂ। ਤਾਂ ਥਾਂ ਦਾਂ ਧਾਂ ਨਾਂ। ਪਾਂ ਫਾਂ ਬਾਂ ਭਾਂ ਮਾਂ। ਯਾਂ ਰਾਂ ਲਾਂ ਵਾਂ ੜਾਂ।

ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ; ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ॥ ਨੂੰ ਪਤਾਲਾ ਪਤਾਲ ਅਗਾਸਾ ਅਗਾਲ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ, ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ ਪੱਪਿਆਂ, ਐੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਅੱਡ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਬੋਲ ਕੇ ਕੰਨੇ ਲਾਵੋ। ਨਾ ਓਹਿ ਮਰਹਿ; ਨ ਠਾਗੇ ਜਾਹਿ॥ (ਨਾ) ਕੰਨਾ ਪੂਰਾ ਲੌਣਾ, (ਨ) ਨੰਨਾ ਮੁਕਤਾ, ਸੰਕੋਚ ਕੇ ਹੀ ਬੋਲਣਾ। ਨੰਨੇ ਮੁਕਤੇ ਨੂੰ ਕੰਨਾ ਲੌਣਾ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ ਲਾਹ ਵਾਹ ਨਾਹ ਗਾਹ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਬੋਲ ਕੇ, ਹਾਹੇ ਮੁਕਤੇ ਬੋਲੋ, ਹਾਹਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਨੇ ਨਹੀਂ ਲੌਣੇ।

Don’t incorrectly say paataalaa paataal lakh; aagaasaa aagaas॥ as pataalaa pataal agaasaa agaas. Carefully open your mouth downwards and attach kaⁿnaa (ਾ) to the ਪ and ਅ (in both words starting with them), prolonging the duration of the sound. naa ohe marahe; na tthaagay jaahe॥ (ਨਾ) pronounce the ਨ kaⁿnaa (ਾ) completely and restrict the duration of the sound ਨ muktaa (ਨ). Adding kaⁿnaa (ਾ) to a ਨ muktaa is a mistake. In raah laah vaah naah gaah, extend the kaⁿnaas (ਾ) on the first letters for a longer duration, and pronunce ਹ muktaa, do not put a kaⁿnaa .

‍